Facebook Twitter YouTube
Anna Hetman
Anna Hetman

Budżet miasta uchwalony (II)

Podczas sesji budżetowej przyjęto uchwałę w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Jastrzębie-Zdrój na 2016 rok.

Podobnie jak rok temu istnieje obowiązek podjęcia uchwały w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej. Tak zwany WPF obejmujący w naszym przypadku lata 2016-2024 to dokument, który, obrazuje jaka będzie przyszłość finansowa Miasta, jak będą w latach następnych prognozowane dochody i wydatki, jak będzie kształtował się deficyt, jakie będzie zadłużenie oraz jakie będą możliwości spłaty tego zadłużenia. To również dokument, który pozwoli zaciągnąć miejskim jednostkom organizacyjnym zobowiązania na okres dłuższy niż 1 rok.

Ważną kwestią są wpływy z tyt. udziału Miasta w PIT. Z danych przekazanych przez tutejszy urząd skarbowy wynika, że w latach 2008-2014 mieszkańcy naszego Miasta zyskali poprzez wprowadzenie ulgi prorodzinnej ponad 120 mln zł. Z jednej strony kwota ta pozostała w portfelach podatników, niewątpliwie przełożyło się na dodatkowe wpływy budżetu państwa w postaci chociażby podatku VAT. Z drugiej strony budżet Miasta stracił na uldze prorodzinnej i zmianie skali podatkowej prawie 58 mln zł, które mogły zostać przeznaczone na realizację miejskich inwestycji.

Podobnie jak rok temu, Minister Finansów powiadomił nas o wstępnej kwocie PIT na 2016 rok w wysokości około 103 mln zł. Z uwagi na doświadczenie ostatnich lat, które pokazuje, że kwoty te były bardzo często zawyżane oraz mając na uwadze zawarte porozumienie w zakresie ograniczania kosztów pracy w JSW SA - zaproponowana kwota do budżetu Miasta to 93 mln zł, którą otrzymano poprzez obniżenie kwoty „ministerialnej” o ok. 10 proc.

Na uwagę zasługuje także wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niezgodności z ustawą zasadniczą wysokości kwoty wolnej od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Na obecny moment znany jest projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który został przedstawiony przez Prezydenta RP końcem listopada. Projekt zakłada kwotę zmniejszającą podatek na poziomie 8 tys. zł (obecnie jest 3 091 zł) i według założeń ma wejść w życie 1 stycznia 2016 roku.

Należy tu podkreślić, że zmiana ta wiąże się z ubytkiem w „miejskiej kasie” rzędu nawet 26 mln zł. Podkreślić należy, że ubytek dochodów będzie dotyczył części BIEŻĄCEJ budżetu, a więc będzie to miało negatywny wpływ na możliwości dokonywania wydatków bieżących i pogorszy się jedna z determinant indywidualnego wskaźnika zadłużenia Miasta.

Co ważne, po pierwsze - projekt ww. ustawy nie przewiduje żadnych mechanizmów rekompensaty utraconych dochodów w udziale PIT (doniesienia płynące z mediów dotyczą jedynie sfery budżetu państwa w postaci „podatku od supermarketów” i „podatku bankowego”), po drugie – projekt ustawy został przedstawiony w terminie uniemożliwiającym jego uwzględnienie w projekcie uchwały budżetowej na rok 2016. Mamy przecież świadomość, że projektowanie budżetu Miasta nie odbywa się tylko w listopadzie i grudniu, lecz jest to proces mający swój początek w najpóźniej maju, a jego finalizowanie ma miejsce właśnie teraz.

Podejmując ten temat należy zaznaczyć, iż Zarząd Gmin i Powiatów Subregionu Zachodniego Województwa Śląskiego zajął oficjalne stanowisko w sprawie przedstawionego przez Prezydenta RP projektu ustawy. Wyraził w nim zaniepokojenie i brak zgody na obniżanie dochodów samorządów bez jakiejkolwiek rekompensaty.

Istnieje jeszcze parę ważnych kwestii, o których należy poinformować:

1. W zakresie dotacji: Miasto dofinansowuje zadania z zakresu administracji rządowej i zadania zlecone w wysokości około 2,5 mln zł. Głównie zadania zw. z administracją publiczną 750 tys. zł, pomocą społeczną 599 tys. zł, ośrodkami dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej 532 tys. zł, Ośrodkiem Dydaktycznym AGH, Uniwersytetem Trzeciego Wieku 287 tys. zł oraz gospodarką gruntami i nieruchomościami 108 tys. zł.
Ponadto w zakresie dotacji na zadania własne ustawa o finansach publicznych stanowi, że kwota otrzymana z budżetu państwa nie może stanowić więcej niż 80% kosztów wykonania zadania, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej. I tak kwota dotacji szacowana jest na poziomie ok. 6,7 mln zł, natomiast wkład własny Miasta wyniesie około 1,7 mln zł.
2. Jeśli chodzi o zadania oświatowe to zamierzamy dopłacić do nich prawie 43 mln zł.
Budżet to nie tylko dochody, wydatki, przychody i rozchody. Aby móc je prawidłowo zaplanować należy przede wszystkim przestrzegać wskaźników, o których mowa w art. 242.


Na kolejnym slajdzie przedstawiony został wzór na obliczenie ustawowego indywidulnego wskaźnika, który determinuje maksymalną wysokość środków, jakie Miasto może przeznaczyć na obsługę swojego zadłużenia. Do jego opracowania na dany rok budżetowy brane są pod uwagę dane finansowe z 3 ostatnich lat. I tak np. indywidualny wskaźnik obsługi zadłużenia na 2016 rok obliczono na podstawie danych z lat 2013-2015. Zaznaczyć jednak należy, że w wyniku niższego, niż pierwotnie zakładano, wykonania własnych dochodów bieżących Miasta w latach 2014-2015 (w związku z korektami przypisów skutkujących zmniejszeniem podatku od nieruchomości od wyrobisk górniczych za lata ubiegłe) w istotny sposób został ograniczony indywidualny wskaźnik obsługi zadłużenia Miasta w latach 2016-2018. Istnieje zatem duże ryzyko ograniczenia możliwości Miasta do zaciągania i regulowania zobowiązań zwrotnych w tym okresie, jeśli w najbliższej przyszłości nie zostanie wygenerowana odpowiednio wysoka nadwyżka operacyjna, która zrekompensuje „ubytki” w bieżących dochodach własnych. Przykładowo wskaźnik możliwości spłaty zadłużenia na 2016 i 2017 rok to odpowiednio 2,9% i 1,36% - czyli bardzo niski.

Nadwyżka operacyjna jest istotnym elementem z punktu widzenia konstruowania budżetu i odzwierciedla przewagę dochodów bieżących nad wydatkami bieżącymi. Chciałabym zaznaczyć, że w 2015 roku nadwyżka operacyjna osiąga wartość prawie 21 mln zł. W kolejnych latach objętych WPF-em nadwyżka operacyjna kształtuje się średnio na poziomie między 14 mln zł a 23 mln zł. Ważnym podkreślenia jest fakt, że im większa nadwyżka tym lepsze możliwości realizacji nowych inwestycji.

Kolejną ważną kwestią, o której należy wspomnieć przy okazji przedstawiania budżetu Miasta oraz WPF jest nasz stan zadłużenia. Miasto Jastrzębie-Zdrój aktualnie posiada zadłużenie wynikające głównie z wyemitowanych papierów wartościowych oraz w niewielkiej kwocie z tytułu zaciągniętych w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach 4 preferencyjnych pożyczek. Ponadto, jak wynika z WPF, Miasto planuje pozyskać środki z tytułu kolejnej preferencyjnej pożyczki. W związku z tym planowane zadłużenie Miasta na koniec 2016 roku będzie wynosić około 31 mln zł i poziom ten będzie utrzymywany do 2019 roku. Dopiero od 2020 roku można zaobserwować jego znaczny spadek ze względu na fakt, że Miasto od tego właśnie roku rozpoczyna wykup obligacji.
Oczywiście już teraz należy planować środki na wykup tych obligacji zgodnie z zawartą umową.

Budżet, który niedługo będzie poddawany pod głosowanie nie będzie budżetem łatwym do wykonania. Wiele zadań inwestycyjnych musi zostać przesuniętych na lata następne. Aby sprostać wymogom ustawy o finansach publicznych będziemy musieli w latach prognozowanych spowolnić wzrost wydatków bieżących, a nawet je „zamrozić”. Jeżeli Miasto chce jak najlepiej wykorzystać środki z UE w ramach Nowej Perspektywy Finansowej, to musimy pamiętać, że realizacja budżetu wiązać się powinna z maksymalną samodyscypliną wydatkowania środków publicznych.